اواخر دهه 90 بود که جنگی تمام عیار بین مرورگر های وب آغاز شد ، نبردی که تا به امروز ادامه دارد . اکنون مرورگر های مختلفی در بازار وجود دارند و کاربران می توانند از بین آنها یکی را انتخاب کنند . اما کدام یک از این مرورگر ها برای کاربران مناسب تر هستند ؟

سال ها پیش همه چیز در اختیار Internet Explorer شرکت مایکروسافت بود و تنها مرورگر رقیب ، یعنی Netscape هیچ بختی در برابر سلطه IE نداشت . در آن هنگام IE ، نود درصد بازار را در اختیار داشت و انحصاری کامل بر بازار حکم فرما بود . در آن سال ها هیچ کس حتی تصور نزدیک شدن به این مرورگر را هم در سر نمی پروراند . اما در سال 2004 شرایط عوض شد . شرکت موزیلا – که توسط شرکت Netscape تاسیس شده بود – پروژه ای جدید را شروع کرد و مرورگری نو به نام Firefox را به دنیا معرفی کرد . چند ماه قبل از آن هم شرکت اپل مرورگر Safari را به همراه کامپیوتر Mac OS X 10.3 به بازار عرضه کرده بود . به نظر می رسید مایکروسافت وارد یک رقابت جدید شده و با چالشی تازه برای حفظ بازار های خود مواجه است . چهار سال بعد ، فایرفاکس 20 درصد از بازار مرورگر ها را در اختیار داشت و سافاری و Chrome – مرورگر جدید گوگل – نیز با هم 10 درصد از بازار را به خود اختصاص داده بودند . هم اکنون رقابت در این زمینه بالا گرفته و کاربران می توانند از بین این 5 مرورگرمطرح دنیا یکی را انتخاب کنند : اینترنت اکسپلورر ، فایرفاکس ، اپرا ، سافاری و کروم . اما آیا دنیای وب با مرورگر های مختلف ، متفاوت به نظر خواهد رسید ؟

آیا اگر کاربران انتخاب نادرستی داشته باشند ، بخشی از ویژگی های دنیای وب را از دست می دهند ؟ چه آینده ای در انتظار بازار مرورگر هاست ؟

برای یافتن پاسخ این سوالات باید روند توسعه این مرورگر ها را از نظر بگذرانیم .


Internet Browsers ، مرورگر های وب



                      Netscape Navigator 

سهم در بازار مرورگر ها : صفر درصد

Netscape ، نت اسکیپ

در ابتدا Marc Andressen مرورگر Mosaic را در سال 1992 برای سازمان NASA طراحی کرد . این طرح به تدریج تدوین یافت و در سال 1994 با نام Netscape Navigator وارد بازار شد و 100 درصد بازار را در اختیار گرفت . تاسف آور است که اولین مرورگر دنیا در حال حاضر حتی یک درصد هم سهم ندارد . دلیل این سقوط وحشتناک ، جنگ طولانی مدت و فرسایشی با IE مایکروسافت بود . بیل گیتس ابتدا خواست طبق استراتژی همیشگی اش نت اسکیپ را خریداری کند ، اما موفق نشد . وی بعد از خرید Spyglass Mosaic ، مرورگر IE را به رایگان همراه ویندوز عرضه کرد ف همان چیزی که برای اولین بار پای وکلای آنتی تراست را به پرونده های مالی این شرکت باز کرد . نت اسکیپ هم در طول سه سال مبارزه ، 80 درصد بازار را از دست داد و عقب نشست .



       Microsoft Internet Explorer

سهم در بازار مرورگر ها : 67 درصد

IE 8 ، اینترنت اکسپلورر

مرورگر اینترنت اکسپلورر کار خود را از سال 1994 بر پایه Spyglass Mosaic آغاز کرد . مایکروسافت این مرورگر را به عنوان بخشی رایگان از سیستم عامل ویندوز در آورد و به این ترتیب بازار را تسخیر کرد . در فاصله سال های 2001 تا 2005 مرورگر IE 6 توانسته بود تقریبا 100 درصد کاربران را جذب کند و تمام طراحان صفحات وب نیز سعی می کردند تا خود را با آن هماهنگ کنند . این امر باعث شده بود ضعف های اینترنت اکسپلورر پنهان بماند . با ورود فایرفاکس و ضعف هایی IE 7 ، نسخه جدید مرورگر مایکروسافت داشت ، این شرکت تصمیم گرفت خود را با استاندارد های وب مثل CSS 2.1 و HTML 5 و Ajax بیشتر هماهنگ کند تا بتواند با نسخه جدید ، یعنی IE 8 موفقیت های قبلی را تکرار کند . جالب آنکه حدود یک سوم از طرفداران اینترنت اکسپلورر از IE 6 استفاده می کنند .


                             Mozilla Firefox

سهم در بازار مرورگر ها : 22 درصد

Firefox ، فایر فاکساز سال 2002 موزیلا شروع به کار روی تولید یک مرورگر جدید کرد . برای این مرورگر نام هایی مثل Phonix و Firebird در نظر گرفته شد ، اما در نهایت آنرا Firefox نام نهادند . فایرفاکس در سال 2004 به بازار آمد و موفقیتی باور نکردنی به دست آورد . آنها بر خلاف مایکروسافت تمام اصول کنسرسیوم World Wide Web (http://w3.org) را پذیرفته بودند و مرورگری استاندارد عرضه کردند . این مسئله در ابتدا کار را برای طراحان وب دشوار کرد ، چون آنها مجبور بودند برای فایرفاکس از کد HTML استفاده کنند و برای IE این حالت را تغییر دهند . وقتی میلیون ها نفر با دانلود فایرفاکس حکومت IE را تهدید کردند ، غول نرم افزاری دنیا نیز به رعایت این استاندارد های رسمی تن داد . موزیلا برای ارسال نامه های الکترونیکی در دنیای وب نیز Thunderbird را به کاربران معرفی کرد .



                             Apple Safari

سهم در بازار مرورگر ها : 8درصد

Safari ، سافاری

تا سال 1997 کامپیوتر های Mac شرکت اپل به همراه مرورگر Netscape عرضه می شدند . اما در این سال استیو جابز ( مدیر اجرایی ارشد اپل ) و بیل گیتس ( رییس مایکروسافت ) اعلام کردند از آن پس اینترنت اکسپلورر ، مرورگر سیستم عامل Mac OS خواهد بود . با این حال این طرح به جایی نرسید ، چرا که مایکروسافت توجه چندانی به اپل نداشت و مهندسین شرکت تنها در اوقات فراغت خود به طرح های تدوین مرورگر IE مخصوص Mac می پرداختند ! استیو جابز که از رفتار مایکروسافت به تنگ آمده بود ، تصمیم گرفت راهی دیگر بیابد ؛ او در اوایل سال 2003 اعلام کرد اپل با استفاده از موتور Webkit نسخه نخست مرورگری به نام سافاری را عرضه خواهد کرد . Webkit بر پایه موتور KHTML در مرورگر Konqueror سیستم عامل لینوکس طراحی شده است و نرم افزاری متن باز به شمار می رود .



Google Chrome                           

سهم در بازار مرورگر ها  : 2 درصد

سال ها بود که شایعاتی مبنی بر طراحی مرورگری ویژه توسط گوگل ، شنیده می شد . سر انجام در سپتامبر سال 2008 نسخه بتای مرورگر کروم وارد بازار شد .  کروم توانست با استفاده بهینه از موتور جستجو گر قدرتمند گوگل ، به دانلود های میلیونی دست یابد و اپرا را از نظر تعداد کاربران پشت سر بگذارد . مرورگر کروم همانند سافاری اپل بر پایه موتور Webkit طراحی شده و از Javascript مخصوص گوگل بهره می برد . کروم مانند چهار مرورگر اصلی دیگر می تواند چندین برگه ( Tab ) باز کند و فراتر از این ، هر کدام از برگه ها که دچار مشکل شود ، دیگر برگه ها را تحت تاثیر قرار نخواهد داد و تنها خودش بسته می شود . نوآوری دیگر کروم ، ترکیب نوار جستجو و نوار آدرس است . این مرورگر بسیار سبک ، فضایی مناسب برای کاربران فراهم می آورد .



Opera                                      

سهم در بازار مرورگر : یک درصد

این مرورگر در ابتدا در سال 1994 تنها یک پروژه تحقیقاتی در شرکت telecom نروژ بود ، اما با پیشرفت فراوان به جایگاه کنونی خود دست یافت . نسخه دوم این مرورگر در سال 1996 برای اولین بار در اختیار عموم قرار گرفت و در حال حاضر نسخه 9.6 آن قابل دانلود است . قبل از ارائه نسخه پنجم اپرا ، هیچ کسی این مرورگر خاص را به درستی نمی شناخت . اما در سال 2005 آنها با انعقاد قراردادی با شرکت گوگل ، موتور جستجوگر این شرکت را به عنوان جستجوگر پیش فرض انتخاب کردند و به این ترتیب بود که سیل تبلیغات و کمک مالی به طرف آنها سرازیر شد . دانلود اپرا رایگان است . این شرکت همزمان فعالیت های بسیاری را در بازار تلفن های همراه دارد و از Symbian و Java ME و ویندوز موبایل نیز پشتیبانی می کند .


انتخاب مرورگر

نکته اساسی ، انتخاب مرورگر مطلوب از بین فهرست حاضر است . آشکار است که رقابت مرورگر های مختلف در زمینه های امنیت ، نوآوری و ارایه کاربرد های گوناگون ، به نفع کاربران است و آنها می توانند از بهترین خدمات استفاده کنند . البته همه مرورگر ها از نظر امنیتی به سرعت در حال پیشرفت هستند و دیگر بد افزار ها و phishing را به راحتی تشخیص می دهند ، ویروس ها را شناسایی می کنند و سطحی بالا از امنیت برای کاربران فراهم می سازند . بنابراین عواملی مثل سرعت ، هماهنگی با استاندارد های وب و راحتی کار می توانند مبنای انتخاب مرورگر مناسب باشند .


منبع : مجله رایانه خبر ، شماره 51
نویسنده : مهیار میرزا پور